Een kort verhaal:
Eens was er een man serieus gewond met meerdere breuken en blessures. Zijn vriend kwam hem opzoeken in het ziekenhuis. Hij zag de toestand van zijn geblesseerde vriend en wist niet wat hij moest zeggen. Dus vroeg hij zijn vriend: Hoe voel je je mijn vriend? Ik neem aan dat het pijnlijk is met al die blessures, lijd je erg veel? De man antwoordde, 'niet veel, alleen als ik lach.'
Het is een kwestie van houding! Pijn is onvermijdelijk maar lijden is jouw keuze.
De cognitieve verschuiving
Is lijden noodzakelijk?
Een van de diepst verborgen redenen voor pijn is dat je er wellicht van geniet. Ziek worden kan bijvoorbeeld een bron van vreugde worden als je de aandacht en zorg krijgt waar je naar verlangde. Kijk diep van binnen naar waarom je soms plezier hebt in het pijn bezorgen aan anderen of jezelf. Is er een beter kanaal waardoor je hetzelfde plezier kan krijgen zonder het lijden?
Net zoals een zaadje moet openbreken voordat er een plant uit kan groeien en bloeien, zo kan intense lijden je ego openbreken en je open en vatbaar maken voor transformatie. In het grote epos Mahabharata is er een mooie aanhaling door Kunti, de moeder van de Pandavas de helden van het verhaal. Ze bidt tot Krishna, de verlichte meester, 'Oh Krishna! Laat pijn en lijden komen vanuit alle hoeken in mijn leven. Dat zal mij voortdurend herinneren aan Jou, mijn Heer. Kunti vraagt de Heer om haar te zegenen met pijn en lijden zodat ze Hem zich moet herinneren voor bevrijding! Tegenwoordig hoeven we niet tot het uiterste te gaan maar kunnen we het potentieel van lijden begrijpen in relatie tot ons eigen innerlijke helderheid. Lijden heeft enorm potentieel om ons te integreren en te transformeren.
Begin getuige te zijn van je ervaringen zonder oordeel. Zie waar je lijdt op grovere en subtielere niveaus. Als je gewoon bewust bent kan lijden je de ogen openen naar de onwerkelijkheid van lijden. Het kan je leren hoe onnodig het is om überhaupt te lijden. Dit is wat ik 'noodzakelijk lijden' noem! Zodra je je les leert door noodzakelijk lijden, zal je lijden op een veel meer volwassen en mooie manier kunnen hanteren.
De meester Bodhidharma zegt, 'Elk lijden is een Boeddha-zaadje'. Lijden kan je voortdrijven een Boeddha te worden. Het kan je de wijsheid geven van alles weten over het leven en de werkelijkheid. Hij zegt, Wees niet tegen lijden. Wees dankbaar voor lijden en pijn omdat ze de situatie voor je scheppen de waarheid te zoeken. Anders leef je eerder als een steen of een plant. Je zal het ultieme niet realiseren, dat alleen door menselijk bewustzijn verkregen kan worden. Als het lichaam en het verstand het veld zijn, is lijden het zaad, wijsheid de kiem en de ultieme staat die je bereikt is het graan! Als je het zaad van lijden zaait in het veld van lichaam en geest, zal wijsheid eruit ontkiemen en bereik je de ultieme staat!
Verlichting is niet het ontsnappen aan pijn, het is pijn begrijpen.
Normaal als we met pijn worden geconfronteerd geldt dat welke stappen we ook ondernemen, zijn dat pogingen om aan de pijn en het lijden te ontsnappen. Mensen vragen me hoe ik de hele tijd gelukzalig kan zijn en of verlichting alle pijn weg neemt. Weet heel duidelijk, verlichting is geen ontsnapping aan pijn maar een begrijpen van pijn. Het geeft diep inzicht en moed om objectief naar jezelf te kijken. 'Waarom voel ik me ellendig? Wat is het dat leed en angst veroorzaakt? Wat zorgt er precies voor dat ik me gekwetst voel?" Het enige dat je nodig hebt, is de moed om deze vragen te stellen en de antwoorden te aanvaarden. Je zult vrij zijn van het gebruikelijke lijden.
Een klein verhaal:
Een man kwam naar een zenmeester met de vraag 'Meester, hoe kunnen we hitte en kou vermijden?' De meester antwoordde: 'Wees heet, wees koud.'
Warmte en kou zijn metaforische voorstellingen van genot en pijn. Hoe plezier en pijn te vermijden? Ga gewoon door beide heen in een getuige toestand, dat is alles.