ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು:
ನೀವು ಮೊದಲು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುವಿರಿ. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗಿರಿ. ಧ್ಯಾನವೆಂಬುದು ಶುದ್ದೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕುವಿರಿ, ಆಗ ನಿಮಗೆ ಮೊದಲು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಕುಣಿದಾಡುತೀರಿ, ಗರಗರನೆ ತಿರುಗುತ್ತೀರಿ, ಕಿರಿಚುತೀರಿ, ಬಹಳ ದಿವಸಗಳಿಂದ ನೀವು ಮಾಡದಿರುವ ಇಂಥವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ! ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕು.
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಖ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದನ್ನು, ತಲೆನೋವು ಬರುವುದನ್ನು, ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಮು ಬಂದ ತರಹ ಆಗುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಆಗುವುದು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಚೈತನ್ಯವು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಯಾತನೆಯನ್ನೂ, ನಿದ್ರಾರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ. ಇವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಾತ್ರ. ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ನೀವು ತೀವ್ರವಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ದೇಹದ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ತಂತ್ರವು ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ ಅಥವಾ ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ.
ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ ಆತಂಕಗೊಂಡು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದೇ ಇರಬೇಡಿ!
ಸುಮ್ಮನೆ ಮುಂದುವರಿಯಿರಿ ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಬಿಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಿರಿ.
ನೀವು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಿರಿ
ಮತ್ತೇನನ್ನು ನೀವು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತೀರಿ?
ಶರೀರದ ಮೊದಲ ಕುರುಹುಗಳು ಶಾಂತವಾದ ಮೇಲೆ, ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗುತಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಕಾಣುತೀರಿ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನದ ತಿರುಳನ್ನು ನೀವು ತಿಳಿದಿರಾದರೆ, (ತಲುಪಿದಿರಾದರೆ) ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ನೀವು ಧ್ಯಾನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯ ಬಲ್ಲಿರಿ? ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಾಗುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿರಿ!
ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ :
ಒಂದು ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನೀವು ಅನುಭವಿಸುವುದೇ ಒಂದು ತರಹ ಖಚಿತವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಏತಕ್ಕೆ ? ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ನಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದಿರಲಿ. ಧ್ಯಾನವೂ ಸಹ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವಿಕೆಯೇ. ಧ್ಯಾನವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಲು ಧ್ಯಾನದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿರುವುದು.
ಆದರೆ ನಾವು 'ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ' ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹುಡುಕುತಿರುವುದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ,' ಅಥವಾ 'ಯಾವುದರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ': (ಎಂಬುದನ್ನು)
ಏತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ನಮಗೆ ಸರಿ ಎನಿಸಿದ ರೀತಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಯಾವುದರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ನಾವು ಭಯಪಡುವಂತಹ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಿಸುವಂತಹ ಎಲ್ಲವುಗಳಿಂದಲೂ ಅಂದರೆ ಖಾಯಿಲೆ, ಚಿಂತೆ, ಕೋಪ, ಒತ್ತಡ, ಕೀಳರಿಮೆ, ಯಾತನೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
ನಾವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವೂ ಸಹ ಈ ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ, ''ಏತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.'' ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು ಎನಿಸುವುದು. ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಬೇಡವೆನಿಸುವುದು.
ನಮ್ಮ ಜೀವನವೆಲ್ಲಾ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಭಯ ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಲಗಾಮುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನೀವು ಈ ಎರಡು ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನೀವು ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಆಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಹಾಗಾಯಿತು? ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದ ತಾನು ಧ್ಯಾನವನ್ನು
ಏಕೆ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳಿದ.
ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಈ ಶಿಸ್ತು, ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಾನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು. ನೋಡಿ, ನಾನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಗೆ ಏಳೇನೆ, ಮೊದಲು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ, ಆನಂತರ ನನಗೆ ಬೇಕಾದಾಗ ನಾನು ಈಜಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ....
ತನ್ನ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದ.
ಆಗ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ - ಯಾರಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಗೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ? ಅಥವಾ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಫಿ ಹಾಸಿಗೆಗೇ ಬರದಿದ್ದರೆ ಏನು?
ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ನಗುತಾ ಹೇಳಿದ - ''ಓ, ಅದು ನನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹುಚ್ಚನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತೆ.''
ನಾನು ಕೇಳಿದೆ: ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಬಂದು ನೀನು ಈಜಲು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಆಗದೇ ಇದೆ, ಏನು ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ?
ಛೇ! ಅದೊಂದು ಬಹಳ ಬೇಜಾರಾಗುವ ಸಂಗತಿ. ನಾನು ಈಜಲು ಹೋಗದೇ ಇದ್ದರೆ, ಆ ದಿನವೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಏನೋ ಮುಜುಗರವಾದಂತೆ ಅಂದ.
ಅವನನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದೆ.
ನಿನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂಬುವುದು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರನೇ?
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎಂದರೆ, ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಬಿಡಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎನ್ನುವುದು. ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದರಿಂದ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದರಿಂದ ಬರುವುದು. ನೀವು ಆಸೆ ಅಥವಾ ಭಯ ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾದಾಗ, ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಭೂತಕಾಲದ ದುಃಖ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ. ಇರುವುದೇ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಇದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ.
ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ:
ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ನೀವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೀರಿ, ಅದೇ ಪ್ರೀತಿ!
ಧ್ಯಾನಮಯ ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ
ಜನರು ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಚಮತ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಪವಾಡಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರರಾದ ದೇವತೆಗಳ ದರ್ಶನ ಹೊಂದಲು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಯಾವ ಯಾವುದೋ ತರಹದಕ್ಕೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಈ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಗುವ ಪವಾಡವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ.
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುವುದು ಎಷ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ಹೇಗೆ ತುಂಬಿ, ತುಳುಕುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗುತ್ತೀರಿ. ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ನೀವು ಒಂದು ತರಹ ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸದೇ ಇರುವಂತಹುದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಲು ತೊಡಗುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಆ ಆನಂದದ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛೆಪಡುತ್ತೀರಿ! ಇದೇ ಸಂತೋಷವು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯತೊಡಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಂತೆಯೇ, ಈ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಸಹ, ನೀವು ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಬೇರೆ ಪ್ರೀತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುದು.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವುದು ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕೊಟ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಣ್ಣತನದ ಪ್ರೀತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ನೀವು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. ನಿಮಗೆ ಬಹಳ ಆಪ್ತರಾದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಡನೆಯೂ ಸಹ, ಗಂಡ, ಹೆಂಡಿರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಇವರೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಗುಪ್ತವಾದ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೀರಿ. ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕಳಂಕಪೂರಿತವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.
ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು ಕಾರಣ ರಹಿತವಾದದ್ದೆಂದು ಮೊದಲನೇಸಾರಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿರಿ. ಕೊಡುವುದು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮೊದಲನೇ ಸಾರಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿರಿ. ನೀವು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೀರಿ ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳವಾಗಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು! ನೀವು ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಷಯವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಮೋಡವು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಅಥವಾ ಹೂಗಳು ತನ್ನ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಬೀರುವಂತೆ, ನೀವು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತೀರಿ.
ನೀವು ಪ್ರೀತಿಸದೆ ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಆಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೀರಿ! ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದ ಸಂತೋಷ:
ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವನವು ಸಂತೋಷಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದು ಬೇಗಲೋ ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿಯೋ ಅಂತೂ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಈಗತಾನೇ ಊಟ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದೀರೆಂದರೆ, ನಿಮಗೆ ಹಸಿವಾದಾಗ ಪುನಃ ಆ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಒದ್ದಾಡುತ್ತೀರಿ ಅಷ್ಟೇ! ನೀವು ಯಾರನ್ನೋ ಪ್ರೀತಿಸುವುದರಿಂದ ನೀವು ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದೀರೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮೀರ್ವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಜಗಳ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಒಡನೆಯೇ ನೀವು ದುಃಖತರಾಗುತ್ತೀರಿ. ಈ ತರಹ ನಿಮಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ! ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಜೀವನದ ನಿಯಮ.
ಎಲ್ಲಾ ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ''ದುಃಖ''ವೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು!
ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖವು ಅಬಾಧಿತವಾದದ್ದು, ಬಾಧೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿರುವಂತಹುದು. ನೀವು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು, ನೀವು
ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸುಖವು ಒಂದೇ ತರಹ ಇರುವುದು. ಚಳಿ, ಸೆಕೆ, ಮಳೆ ಬೀಳುವಿಕೆ, ಮಂಜು ಬೀಳುವಿಕೆ ಏನಿದ್ದರೂ ಸಂತೋಷವು ಒಂದೇ ತರಹ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮದೇ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೇ ಆಗಿರಲಿ, ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ನೀವು ನಿರಂತರ (ಎಂದೂ ಮುಗಿಯದ) ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೊರಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಅದರ ಅರ್ಥ ನೀವು ಆಳವಾಗಿ ನಿಮ್ಮೊಳಗೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು.
ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಜೀವನವು ಸತತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಳ್ಳದ್ದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿಯೂ ಯಾವುದಿದೆಯೋ ಅದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದರೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಮಾಜದ ಕಾನೂನಿನ, ಧರ್ಮಗಳ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತನಾದವನು ಯಾವುದೇ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಅಂತಹುದು ಯಾವುದೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಅವಲಂಬಿಸುವವನು, ತನ್ನ ಅಂತರ್ವಾಣಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ. ನಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ.
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ - ಆದರೆ ಸಮಾಜವು ನಮಗಿಂತ ಜಾಣತನ ಉಳ್ಳದ್ದು! ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಂದಿನಿಂದಲೂ, ತಯಾರಾಗಿಲ್ಲದಿರುವಾಗಲೇ, ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆದುಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳನ್ನೂ ಕಡಿದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
ಧ್ಯಾನವು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವ ಸರಪಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನೀವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗಿ ನಿಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಗೇ ಸೇರುತ್ತೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿಯಮ ಅಥವಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಲ್ಲ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುತ್ತೀರಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ನೀವು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ತತ್ ಕ್ಷಣವೇ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಂತೆ ಆಗುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ, ನೀವಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮರು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತೀರಿ.
ಅಂತರ್ಜ್ಲಾನದ ವಿಕಾಸ: ಅಂತರ್ಜ್ಜಾನ ಎಂದರೆ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ (ಅರಿವು, ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂಬ) ಅರ್ಥದಲ್ಲಲ್ಲ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನೀವು ಶೀಘ್ರಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ದರ್ಶನ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಇವು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಇವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣ ಉಂಟಾಗುವ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಾತ್ರ. ನಿಜವಾದ ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ಣರಾಗಿ ಬಿಡುವುದು.
ನಾವೆಲ್ಲಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ತರಹದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೂ ನಾವು ಒಂದು ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೇವೆ. ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಪತಿ, ಪತ್ನಿ, ವೈದ್ಯ, ಗೃಹಿಣಿ, ಬಾಸ್ (ಯಜಮಾನ), ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹೀಗೇ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಗಿಯದಂಥದ್ದು! ನಾವು ಬದುಕುವುದು, ಆಲೋಚಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಜವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರದು. ಈ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕಿತ್ವವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ನಾವು ಒಳಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಂತೆ ಜೀವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರಾಗುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತೇವೆ.
ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸರಿಸಾಟಿ ಇಲ್ಲದವನು (ಅನುಪಮನು). ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಿರಿ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಅಂತರ್ವಾಣಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟೋಕ್ತಿಯಂತೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುವಿರಿ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಿಕೆ.
ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಮುಳ್ಳುಗಳು
ಧ್ಯಾನದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (ಅಡಚಣೆ) ಅದೇ ಅಹಂಕಾರ. ಬೇರೆ ಯಾವ ತೊಡಕಿನ ವಿಚಾರಗಳು ಬಂದರೂ, ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿಮಗೆ ಎದುರಾದರೂ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಹಂಕಾರದ ಬೇರೆಯ ರೂಪಗಳೇ.
ಅಹಂಕಾರವೆಂದರೇನು?
ಅಹಂಕಾರವೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾವನೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೊತ್ತ. ನಿಮ್ಮ ಕುರಿತು ನೀವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು! ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದದ್ದು. ಅಹಂಕಾರವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾವ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಇದೇ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದು! ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವುದು ಇದೇ ಅಹಂಕಾರ. ನೀವು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಹುಟ್ಟುವವರೆಗೂ, ಅಹಂಕಾರವಿರುವುದಿಲ್ಲ,
ಎಲ್ಲೆಯೂ ಸಹ ಇಲ್ಲ. ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಹುಟ್ಟಿದ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಹೊಕ್ಕಳ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ತತ್ಕಕ್ಷಣವೇ ಮಗುವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲನೇ ಸಾರಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೇ, ಅಹಂಕಾರವು ನಿಮ್ಮದೇ ಆದ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ, ಪ್ರಪಂಚದ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಅಹಂಕಾರವೇ ನಾನು, ನನ್ನದು ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಕಾರಣ, (ಹೊಣೆ). ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಅಹಂಕಾರವು 'ನಾನು ಬೇರೆ ಅವರು ಬೇರೆ' ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯವರಿಂದ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ, ಹೊರಗಿನವರಿಂದ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲವು ಗಳಿಂದಲೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವಾಗ ನೀವು 'ನಾನು' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೀರೋ ಆಗಲೇ ನೀವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಒಡೆದುಕೊಂಡು ಬೇರ್ಪಡುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ನಿಜವಾಗಲೂ ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅಂತರಂಗದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದ್ದೀರ - ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, (ನಿಮ್ಮ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ) ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಈ ಪ್ರಪಂಚವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ - ಇದು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆ - (ಕಲ್ಪನಾಲೋಕ) ಆದರೆ ನಾವು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
ನೀವು ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ''ಅಹಂಕಾರವೇ ನಮ್ಮ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ''' -
ಏಕೆ?
ಏಕೆಂದರೆ ಅಹಂಕಾರವು ಹಗೆತನ, ಘರ್ಷಣೆ ಇವುಗಳಿಂದ ವ್ಯದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೇ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಡುವ ನೆಲೆಯಾಗುವುದು.
ಅಹಂಕಾರವು ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಒಂದು ವಸ್ತು, ಆದರೆ ಅದು ಒಂದು ಕಪಟ ಪ್ರಾಣಿ!
ತಾನು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವುದೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮರಸ್ಯವಿಲ್ಲದವುಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.
ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೀವನವನ್ನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ.
ಯಾವಾಗ ನೀವು ನೋವು, ಕೋಪ, ಅಸೂಯೆ ಇವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರೋ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಭಾವನೆ, ಒಂಟಿತನದ ಭಾವನೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆಂಬ ಭಾವನೆ ಇವುಗಳೇ ಕಾರಣ. ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವೊಬ್ಬರೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದೀರೆಂಬ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತೆ. ಸಂತೋಷ ವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನೀವು ಎಲ್ಲರೊಡನೆಯೂ ಸಿತುಮುತಲಿನ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ನೀವು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಹರ್ಷದಿಂದ, ನಗು ನಗುತ್ತಿರುತ್ತೀರೋ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತೆ.
ನಿಮ್ಮ ಈಗಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಧ್ಯಾನವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆನಂದದ ಸ್ಥಿತಿಗೇ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನವು ಪೂರ್ಣ ಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತಿತ್ವದೊಡನೆ ಶೃತಿಗೂಡಿದಂತೆ ಏಕೀಭವಿಸಲು (ತಾದಾತ್ಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು) ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ವಿಧಾನ). ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಾಗಲಿ, ಅಹಂಕಾರ-ಕ್ಕಾಗಲೀ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರೋ, ಅಸ್ತಿತ್ವದೊಡನೆ
ಇರುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರೋ ಆಗ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ ಏಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? ಅಹಂಕಾರವು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಯುದ್ಧ ಕವಚವಿದ್ದಂತೆ. ಅಹಂಕಾರವು ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವಚ ವಿದ್ದಂತೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮರಸವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ - ಆಗ ಈ ಕವಚದ, ಈ ಗುರಾಣಿಯ ಅಗತ್ಯವೇನು?
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದು ನಿಮಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನವು ಬಹಳ ಸರಳವಾದದ್ದು! ಕೇವಲ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ನೀವು ಉಸಿರಾಡುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಉಂಟಾಗಬೇಕು.
ಆದರೆ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸಹ ಸತ್ಯತೆಯ ಕ್ಷಣಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ. ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಓಡುತ್ತಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು, ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಸತ್ಯದ ಅರಿವು ಆಯಿತೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವೆಲ್ಲಿದೆ? ಅಹಂಕಾರವು ಬಿದ್ದು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟೇ ಬಿಡುತ್ತೀರಿ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಹಂಕಾರವು ಧ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಕಾಠಿಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನವು ಅಹಂಕಾರದ ಮರಣವೇ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ!
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರದ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು (ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು) ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಹಂಕಾರವು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಶಯ ಎಂಬುದು ಅಹಂಕಾರವು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾರಕ ಅಸ್ತ್ರ. ಅಹಂಕಾರವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಸಂಶಯಗಳನ್ನೂ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೆ.
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿಸುತ್ತೆ.
ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬಲ್ಲೆನೇ?
ನನಗೆ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೆನ್ನು ನೋವಿನಿಂದ ಕುಳಿತು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ?
ಈ ದಾರಿಯು ನನಗೆ ಸರಿಯಾದುದೇ? ಇದರಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ನನ್ನ ಗತಿ? - - -
ನನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಏನಾಗುವುದೋ? ಏನೋ? ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನನ್ನು ಹುಚ್ಚನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆಯೋ ಏನೋ? ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹುಚ್ಚನೇ? ನೀವು ವಿಚಾರವಾಗಿಯೇ ಸಂಶಯಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತವೆ!
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗುರುವು ಅಧಿಕೃತನೇ? ಸಮರ್ಥನೇ? ನನಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ತಂತ್ರವು ಯಾವುದೆಂಬುದು ಗುರುವಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ? ಅವರು ನನಗೆ ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಇದೇನು ಒಂದು ತರಹದ ವಶೀಕರಣವೇ?
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತರಹದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. ಸುಮ್ಮನೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಪಿತಸ್ಥ ಮನೋಭಾವನೆಯನ್ನು (ಅಪರಾಧಿ ಮನೋಭಾವನೆಯನ್ನು) ಹೊಂದಬೇಡಿರಿ! ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಸಹಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬರುವಂತಹವುಗಳೇ
ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಬೇಡಿರಿ. ಅಹಂಕಾರದ ಜೊತೆ ಸೆಣಸಾಡುವ ತಪ್ಪು ಮಾಡಲೇಬೇಡಿ! ಏಕೆಂದರೆ ಅಹಂಕಾರವು ಒಂದು ತರಹ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ, ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅಹಂಕಾರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ.
ಕತ್ತಲು ಎಂದರೆ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದಂತೆ, ಅಹಂಕಾರವು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯೇ.
ನೀವು ಕತ್ತಲಿನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ನೀವು ಕತ್ತಲಿನ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡಿ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ತರಲು ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಬಲ್ಲಿರಾ ? ಕತ್ತಲಿನ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಅರ್ಥವಿದೆಯೇ? ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳ ಬೇಕೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಕತ್ತಲಿನ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡುವುದಲ್ಲ. ನೀವು ಕತ್ತಲನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ದೀಪವನ್ನು ತರುವುದು ಅಷ್ಟೆ. ಕತ್ತಲೆಯು ತನಗೆ ತಾನೇ ಅದ್ವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ! ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅರಿವನ್ನು ತರಲು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿರಿ. ಅಂದಹಾಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತಮಗೆ ತಾವೇ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಅಹಂಕಾರದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲ ಮನಸ್ಸೇ.
ಶರೀರದಂತೆಯೇ ಮನಸೂ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣವಾಗಬೇಕು.
ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಉಪಕರಣ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದು, ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ವಜನಶಕ್ತಿ ಉಳ್ಳದು. ಅದು ಸ್ಥೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯ ಅನುಪಮ ಕೃತಿ. ಮನಸ್ಸು ಸಮಾಜದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ - ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ನಾವು ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಕರಣವೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ - ನಾವೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ! ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಸತ್ಯತೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಕುಯುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು.
ಪದಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಸತ್ಯದಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾಡುವುದು. ನಾವು ಯಾವಾಗ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಂಡರೆ ಅದನ್ನು ನಾವು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೀವು
ಧ್ಯಾನಮಯ ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ
ಒಂದು ಹೂವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ನೀವು ನಿಮಗೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ, ಇದೊಂದು ಹೂ. ನಾವು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪದಗಳ ಮೂಲಕ (ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ) ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ (ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ), ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ. ಆದರೆ ಶಬ್ದಗಳು ಅನುಭವವಲ್ಲ! 'ಹೂ' ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಹೂ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿ ಎನ್ನುವ ಪದ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನೋದಯ ಎಂಬ ಪದ ಜ್ಞಾನೋದಯವಲ್ಲ. ಪದಗಳು, ನಿಮಗೂ ಸತ್ಯಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಬೇಲಿ (ತಡೆ).
ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪದಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಧ್ಯಾನವು ಸತ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ನೇರವಾದ ಅನುಭವ.
ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಜೊತೆ ಸದಾ ಪದ (ಶಬ್ದ)ಗಳ ಹರಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕಾಲವೂ ಸಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ನಿಮಗಾಗಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ, ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸತ್ಯವನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಲು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ನಾನು ಹೋರಾಡಬೇಡಿ. ನೀವು ಮನಸ್ಸಿನ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡಿ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಅದರ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಲೂ ಸಹ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ - ಏಕೆಂದರೆ ಹೋರಾಡುವುದೂ ಸಹ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೆಲಸವೇ! ಆದ್ದರಿಂದ ಅದೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದ ಜೊತೆ ಹೊಡೆದಾಡಿದಂತೆ. ಅದರ ಬದಲು ಸುಮ್ಮನೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ.
ಇದೇನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಗುವುದಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಸಂಗಡಿಗ! ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಭಯವನ್ನೂ ಸಂಶಯಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ನೀವು ಅದನ್ನು
(ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು) ಸಾಕ್ಷೀ ಭಾವದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೀರೋ ಆಗಲೇ ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾಕ್ಷೀಭಾವದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೀರೆಂದು ನಂಬಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಆ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರೆ, ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗ ಯಾವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಯಾವ ತೀರ್ಮಾನವೂ, ಭಾವನೆಯೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಇವೆಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳು. ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುವಲ್ಲ. ಆಲೋಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಇದೂ ಸಹ ಎಲ್ಲದರಂತೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ. ನೀವು ಹೋರಾಡುವವರಾಗಬೇಡಿ. ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸುವವರಾಗಿರಿ, ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವವರಾಗಿರಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ಆಟವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಡಿ!
ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬರಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಆಳವಾದಂತೆಲ್ಲಾ, ನೀವು ಒಳಬರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಮಧ್ಯದ ವಿರಾಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸತೊಡಗುತ್ತೀರಿ. ಆ ವಿರಾಮವು ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ನಿಮಗೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೆ, ಕ್ಷಣಕ ದರ್ಶನದಂತೆ ಕಂಡು, ಕಾಣದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಅಂತಹ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಧುರವಾದ ಮೌನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ವಿರಾಮವು ಆಗಾಗ್ಯೆ ಆಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೆ. ಈ ಅನುಭವಕ್ಕೂ ಸಹ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ! ಆ ವಿರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಬೇಡಿ. ಆ ವಿರಾಮದ ಕಾಲವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೀವ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತೀರಿ - ಕೇವಲ ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಒಳ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೂ ಸಹ.
ಇದೇ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅನುಭವ.
ಧ್ಯಾನಮಯ ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ
ಇದು ನಿಮಗೆ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಯ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ! ಯಾವಾಗ ನೀವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತೀರೋ ಆಗ ಇದು ಆಗುತ್ತದೆ.